نشانههای آوایی زبانهای رایج در ایران:
نشانههای آوایی زبان بشکردی
در این زبان نیز مثل زبان اورامی ذیل هر بخش، نخست به محدودۀ تقریبی یا اصلی رواج زبان مورد نظر به تفکیک استان و شهرستان اشاره میشود، سپس توضیحاتی دربارۀ خانواده و گروه زبانی، گویشها و محدودۀ دقیق رواج آن زبان، حتی تا سطح روستا، ارائه میگردد. در ادامه همخوانها و واکههای ویژۀ زبان مورد بررسی در قالب جدولهایی ذکر و توصیف میشوند. در هر جدول بهترتیب، نشانۀ آوایی، توصیف زبانشناختی، نمونه(ها) و معنی آن(ها) درج میشود و در پایان نمای جغرافیایی زبان ارائه میگردد.
. بَشکَردی
محدودۀ تقریبی رواج:
استان هرمزگان: بشاگرد، رودان، سیریک و میناب.
استان کرمان: جازموریان، رودبار جنوب، عنبرآباد، فاریاب، قلعهگنج، کهنوج و منوجان.
بشکردی از زبانهای رایج در جنوب شرقی ایران، متعلّق به گروه زبانهای ایرانی غربی جنوبی و گونۀ انتقالی و حدّ فاصل زبان لارستانی و برخی گویشهای استان فارس از سویی، و زبان بلوچی از سوی دیگر است (زارعیپور، 1392: 2؛ مطلبی، 1393؛ شروو، 1390-1393: 2/599-601؛ همو، 1988).
اصطلاح بشکردی اختصاص به زبان رایج در شهرستان بشاگرد ندارد و زیرردههای گویشی آن عبارتاند از:
الف) گویشهای بیرون از خودِ بشاگرد، مانند رودباری (شامل گونههای رایج در رودبار جنوب، عنبرآباد، فاریاب، قلعهگنج، کهنوج و منوجان)، مینابی، رودانی و احتمالاً گویش جزیرۀ هرمز.
ب) بشکردی شمالی که به آن مارزیگوال نیز میگویند و در مراکز پرجمعیت شهرستان بشاگرد نظیر شهرهای سردشت و گوهران و دهستان جکدان و محدودۀ وسیع رشتهکوه مارز متداول است.
ج) بشکردی جنوبی که آن را ملکیگوال نیز مینامند و گونۀ زبانی ساکنان مناطق دورست، کوهستانی و صعبالعبور است، مانند گونههای رایج در بخش گافر و پارمون (نیکنفس دهقانی، 1377: 12-13، 17-20؛ رستمی، 1382؛ صدیقینژاد، 1389: 9-11؛ یزدانفر، 1389: 62، 158؛ شروو، 1390-1393: 2/600؛ همو، 1988؛ مطلبی، 1393).




نظر دهید